Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku Art. 51
Rozdział 6 Niania
1. Za nianię, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne, opłaca:
1) Zakład Ubezpieczeń Społecznych – od podstawy stanowiącej kwotę nie wyższą niż 50 % wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego zgodnie z przepisami o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,
2) rodzic (płatnik składek) – od podstawy stanowiącej kwotę nadwyżki nad kwotą 50 % minimalnego wynagrodzenia
– na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. 2. Za nianię, która przystąpiła dobrowolnie na swój wniosek do ubezpieczenia chorobowego, składki na to ubezpieczenie opłaca rodzic na zasadach określonych dla zleceniobiorców w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. 3. Zakład Ubezpieczeń Społecznych opłaca składki, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) niania została zgłoszona przez rodzica do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego;
[2) rodzic jest zatrudniony, świadczy usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych, prowadzi pozarolniczą działalność lub działalność rolniczą;] <2) rodzice albo rodzic samotnie wychowujący dziecko są zatrudnieni, Nowe brzmienie świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł pkt 2 w ust. 3 i ust. 4 oraz do ubezpieczeń społecznych, prowadzą pozarolniczą działalność lub dodany ust. 3a w art. 51 wejdą w działalność rolniczą;> życie z dn. 1.01.2027 r. (Dz.
3) dziecko nie jest umieszczone w żłobku, klubie dziecięcym oraz nie zostało U. z 2026 r. poz. objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna. 1123).
<3a. Przez rodzica samotnie wychowującego dziecko, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, rozumie się rodzica będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwiedzioną, rozwiedzionym albo rodzica, w stosunku do którego orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, a także rodzica pozostającego w związku małżeńskim, jeżeli jego małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.> [4. W przypadku utraty przez rodzica zatrudnienia, zaprzestania świadczenia usług lub działalności, o których mowa w ust. 3 pkt 2, składki opłaca się przez okres 3 miesięcy od dnia zaprzestania wykonywania aktywności zawodowej.] <4. W przypadku utraty przez rodziców albo rodzica samotnie wychowującego dziecko zatrudnienia, zaprzestania świadczenia usług lub działalności, o których mowa w ust. 3 pkt 2, składki opłaca się przez okres 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych przyczyn.> 5. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie opłaca składek, w przypadku gdy:
1) (uchylony)
2) umowa uaktywniająca została zawarta między nianią a osobami pełniącymi funkcję rodziny zastępczej zawodowej, lub
3) rodzic dziecka podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, 620 i 622).