Ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o Instytucie Art. 1

W ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ści-gania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424, z późn. zm.1)) wprowadza się następujące zmiany:

1) użyty w art. 8 w ust. 3, w art. 21, w art. 23 w ust. 1, 3 i 4, w art. 36 w ust. 9 w zdaniu wstępnym oraz w art. 39 w ust. 3 wyraz „Kolegium” zastępuje się uży-tym w odpowiednim przypadku wyrazem „Rada”;

2) w art. 10:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Prezesa Instytutu Pamięci powołuje i odwołuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej za zgodą Senatu, na wniosek Rady Instytutu Pamięci, która zgłasza kandydata spoza swego grona.”,

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Nie wcześniej niż na 6 miesięcy i nie później niż na 3 miesiące przed upływem kadencji Prezesa Instytutu Pamięci przewodniczący Rady In-stytutu Pamięci ogłasza publiczny konkurs na stanowisko Prezesa In-stytutu Pamięci, według zasad i w trybie określonych przez Radę Insty-tutu Pamięci. W przypadku innej przyczyny opróżnienia stanowiska Prezesa Instytutu Pamięci, termin zgłaszania się kandydatów do kon-kursu na to stanowisko wynosi 30 dni od dnia ogłoszenia konkursu. Przesłuchania kandydatów na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci mają charakter publiczny.”;

3) w art. 11 ust. 6 otrzymuje brzmienie: „6. Warunki, o których mowa w ust. 1-3 i 5, powinni spełniać również prokura-torzy i pracownicy Instytutu Pamięci.”;

4) art. 13 otrzymuje brzmienie: „Art. 13. 1. Kadencja Prezesa Instytutu Pamięci wygasa w razie:

1) śmierci;

2) rezygnacji;

3) odwołania;

4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z urzędu. 2. Rada Instytutu Pamięci wnioskuje o odwołanie Prezesa Instytutu Pamięci większością głosów, jeżeli:

1) z powodu choroby, ułomności lub upadku sił stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków Prezesa Instytutu Pamię-ci;

2) nie wypełnia obowiązków nałożonych przez ustawę lub dzia-ła na szkodę Instytutu Pamięci;

3) nie zostało przyjęte sprawozdanie z działalności Instytutu Pamięci za dany rok kalendarzowy.”;

5) art. 15 otrzymuje brzmienie: „Art. 15. 1. W Instytucie Pamięci tworzy się Radę Instytutu Pamięci. Człon-kiem Rady Instytutu Pamięci może być obywatel polski, który łącznie spełnia warunki określone w art. 11 ust. 1-3 i 5 oraz:

1) korzysta z pełni praw publicznych;

2) nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za prze-stępstwo umyślne ścigane z urzędu;

3) posiada tytuł naukowy lub stopień naukowy w dziedzinie na-uk humanistycznych lub prawnych. 2. Rady jednostek organizacyjnych uczelni wyższych mających uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora habilito-wanego nauk humanistycznych w zakresie historii oraz rady na-ukowe Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, Instytutu Hi-storii Nauki Polskiej Akademii Nauk i Instytutu Studiów Poli-tycznych Polskiej Akademii Nauk wybierają po jednym przed-stawicielu, wyróżniającym się wiedzą z zakresu historii Polski w XX wieku, do zgromadzenia elektorów, które przedstawia, nie później niż na 2 miesiące przed upływem kadencji Rady Instytutu Pamięci:

1) Sejmowi dziesięciu kandydatów na członków Rady Instytutu Pamięci;

2) Senatowi czterech kandydatów na członków Rady Instytutu Pamięci. 3. Krajowa Rada Sądownictwa przedstawia Prezydentowi Rzeczy-pospolitej Polskiej dwóch kandydatów na członków Rady Instytu-tu Pamięci, nie później niż na 2 miesiące przed upływem kadencji Rady Instytutu Pamięci. 4. Krajowa Rada Prokuratury przedstawia Prezydentowi Rzeczypo-spolitej Polskiej dwóch kandydatów na członków Rady Instytutu Pamięci, nie później niż na 2 miesiące przed upływem kadencji Rady Instytutu Pamięci.

5. Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy Sejm, Senat lub Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie powołają Rady Instytutu Pamięci w pełnym składzie spośród kandydatów przed-stawionych w trybie określonym odpowiednio w ust. 2-4. 6. Rada Instytutu Pamięci jest wybierana na kadencję trwającą 6 lat. 7. Kadencja Rady Instytutu Pamięci rozpoczyna się z dniem zebra-nia się Rady na pierwsze posiedzenie. 8. Pierwsze posiedzenie Rady Instytutu Pamięci zwołuje Prezes In-stytutu Pamięci. 9. Funkcję członka Rady Instytutu Pamięci można pełnić nie dłużej niż przez dwie kadencje. 10. W skład Rady Instytutu Pamięci wchodzi dziewięciu członków, w tym:

1) pięciu powoływanych przez Sejm spośród kandydatów przedstawionych w trybie określonym w ust. 2 pkt 1;

2) dwóch powoływanych przez Senat spośród kandydatów przedstawionych w trybie określonym w ust. 2 pkt 2;

3) jeden powoływany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Pol-skiej spośród kandydatów przedstawionych w trybie określo-nym w ust. 3;

4) jeden powoływany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Pol-skiej spośród kandydatów przedstawionych w trybie określo-nym w ust. 4. 11. Jeżeli podmioty, o których mowa w ust. 2-4, nie przedstawiły w terminie odpowiednio Sejmowi, Senatowi lub Prezydentowi Rze-czypospolitej Polskiej wymaganej liczby kandydatów na człon-ków Rady Instytutu Pamięci, odpowiednio Sejm, Senat lub Pre-zydent Rzeczypospolitej Polskiej powołują członków Rady Insty-tutu Pamięci. 12. Powołanie nowych członków Rady Instytutu Pamięci powinno nastąpić najpóźniej do dnia upływu kadencji Rady Instytutu Pa-mięci. 13. Członkostwo w Radzie Instytutu Pamięci ustaje wskutek:

1) śmierci;

2) rezygnacji;

3) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z urzędu;

4) odwołania odpowiednio przez Sejm, Senat albo Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Instytutu Pamię-ci. 14. Rada Instytutu Pamięci wnioskuje, większością 2/3 głosów usta-wowego składu Rady, o odwołanie członka Rady Instytutu Pa-mięci, jeżeli:

1) z powodu choroby, ułomności lub upadku sił stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków członka Rady Instytutu Pamięci;

2) nie wypełnia obowiązków nałożonych przez ustawę lub dzia-ła na szkodę Instytutu Pamięci. 15. W przypadku ustania członkostwa przed upływem kadencji wła-ściwy organ niezwłocznie powołuje nowego członka, na okres do zakończenia kadencji Rady Instytutu Pamięci. Przepisów ust. 2-4 nie stosuje się. 16. Rada Instytutu Pamięci wybiera ze swego składu przewodniczą-cego Rady oraz nie więcej niż trzech jego zastępców na kadencję trwającą 1 rok. 17. Wydatki związane z organizowaniem posiedzeń zgromadzenia elektorów są finansowane z budżetu Instytutu Pamięci. 18. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wyso-kość diet przysługujących członkom Rady Instytutu Pamięci z ty-tułu wykonywanych przez nich zadań, uwzględniając ich zakres, z tym że diety nie mogą być wyższe od czterokrotności minimal-nego wynagrodzenia za pracę. 19. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób zgłaszania kandydatów do Rady Instytutu Pamięci, uwzględniając konieczność sprawnego przeprowadzenia postę-powania kwalifikacyjnego. 20. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb wyboru przez uprawnione podmioty przedstawicieli do zgromadzenia elektorów,

2) warunki i sposób zwoływania i organizowania posiedzenia zgromadzenia elektorów

- mając na względzie potrzebę sprawnego przeprowadzenia wy-boru kandydatów na członków Rady Instytutu Pamięci. 21. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego ogłosi, w dro-dze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wykaz uczelni wyższych oraz instytu-tów, o których mowa w ust. 2, uprawnionych do wybierania przedstawicieli do zgromadzenia elektorów.”;

6) w art. 19:

a) ust. 10 otrzymuje brzmienie: „10. Biurem Lustracyjnym kieruje Dyrektor Biura Lustracyjnego, powoły-wany spośród prokuratorów Biura Lustracyjnego i odwoływany przez Prokuratora Generalnego na wniosek zgłoszony przez Prezesa Instytutu Pamięci po zasięgnięciu opinii Rady Instytutu Pamięci.”,

b) w ust. 14 pkt 4 i 5 otrzymują brzmienie: „4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ści-gane z urzędu;

5) skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.”;

7) w art. 23 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Poza innymi zadaniami określonymi w ustawie Rada Instytutu Pamięci w szczególności zajmuje stanowisko w następujących sprawach:

1) przejęcia do zasobów archiwalnych Instytutu Pamięci dokumentów spraw, o których mowa w art. 1, i oceny ich kompletności;

2) ustalania zasad ewidencjonowania, przechowywania, opracowywania, zabezpieczenia, udostępniania i publikowania dokumentów;

3) ustalania priorytetów w zakresie udostępniania dokumentów;

4) oceniania polityki ścigania przez Instytut Pamięci przestępstw, o któ-rych mowa w art. 1 pkt 1 lit. a;

5) oceniania działania Biura Lustracyjnego;

6) ustalania programów badawczych, w tym przygotowywania i rozstrzy-gania corocznych konkursów na finansowanie przez Instytut Pamięci badań naukowych nad najnowszą historią Polski, a także informowania oraz edukacji społeczeństwa;

7) wyraża, na podstawie art. 36 ust. 9, opinię o zasadności odmowy udo-stępnienia dokumentów zgromadzonych przez Instytut Pamięci;

8) formułowania rekomendacji dotyczących podstawowych kierunków działalności Instytutu Pamięci w zakresie badań naukowych, edukacji, udostępniania dokumentów, ścigania zbrodni oraz procedur lustracyj-nych.”;

8) po art. 24 dodaje się art. 24a w brzmieniu: „Art. 24a. 1. Prezes Instytutu Pamięci składa Radzie Instytutu Pamięci spra-wozdanie z działalności Instytutu Pamięci za dany rok kalenda-rzowy w terminie do dnia 31 marca roku następnego. 2. Rada Instytutu Pamięci przyjmuje sprawozdanie z działalności In-stytutu Pamięci za dany rok kalendarzowy bezwzględną większo-ścią głosów. 3. Do sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 24 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.”;

9) w art. 30:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Każdy ma prawo wystąpić z wnioskiem do Instytutu Pamięci o udo-stępnienie do wglądu dotyczących go dokumentów będących w zaso-bach Instytutu Pamięci.”,

b) w ust. 2:

– zdanie wstępne otrzymuje brzmienie: „Instytut Pamięci udostępnia dokumenty, o których mowa w ust. 1, dotyczące wnioskodawcy lub kopie tych dokumentów, jeżeli stan fizyczny zachowania dokumentów nie pozwala na ich udo-stępnienie lub jeżeli o dostęp do tych samych dokumentów ubie-

ga się jednocześnie wiele osób lub gdy dysponuje wyłącznie ko-piami tych dokumentów, przy czym:”,

– pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) Instytut Pamięci udostępnia kopie dokumentów, o których mowa w ust. 1, dotyczących wnioskodawcy i wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wyko-nywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpie-czeństwa państwa albo w związku z czynnościami wykonywa-nymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy ope-racyjnym zdobywaniu informacji;”;

c) uchyla się ust. 3;

10) art. 31 i 32 otrzymują brzmienie: „Art. 31. 1. Udostępnienie przez Instytutu Pamięci kopii dokumentów, w przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej. 2. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, służy odwołanie do Prezesa Instytutu Pamięci.