Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw Art. 1

W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Ko- 1) w art. 384: deks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z póên. zm.2))

a) § 1 otrzymuje brzmienie: wprowadza si´ nast´pujàce zmiany: „§ 1. Ustalony przez jednà ze stron wzorzec ——————— umowy, w szczególnoÊci ogólne warunki

1) Niniejszà ustawà zmienia si´ ustawy: ustaw´ z dnia umów, wzór umowy, regulamin, wià˝e 22 maja 2003 r. o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, ustaw´ drugà stron´, je˝eli zosta∏ jej dor´czony z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiàzkowych, przed zawarciem umowy.”, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustaw´ b) uchyla si´ § 5; z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych. 2) u˝yte w przepisach tytu∏u XXVII Ksi´gi III w ró˝-

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. nych przypadkach wyrazy „zak∏ad ubezpieczeƒ” z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. zast´puje si´ u˝ytym w odpowiednim przypadku Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. wyrazem „ubezpieczyciel.”; Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, 3) w art. 805: poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, a) § 1 otrzymuje brzmienie: poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, „§ 1. Przez umow´ ubezpieczenia ubezpieczy-z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149, ciel zobowiàzuje si´, w zakresie dzia∏alno-poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, Êci swego przedsi´biorstwa, spe∏niç okreÊ-poz. 751 i Nr 157, poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 lone Êwiadczenie w razie zajÊcia przewi-i Nr 117, poz. 758, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, dzianego w umowie wypadku, a ubezpie-poz. 271, Nr 74, poz. 855 i 857, Nr 88, poz. 983 i Nr 114, czajàcy zobowiàzuje si´ zap∏aciç sk∏adk´.”, poz. 1191, z 2001 r. Nr 11, poz. 91, Nr 71, poz. 733, Nr 130, poz. 1450 i Nr 145, poz. 1638, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 b) dodaje si´ § 4 w brzmieniu: i Nr 141, poz. 1176, z 2003 r. Nr 49, poz. 408, Nr 60, poz. 535, Nr 64, poz. 592 i Nr 124, poz. 1151, z 2004 r. „§ 4. Przepisy art. 3851—3853 stosuje si´ odpo-Nr 91, poz. 870, Nr 96, poz. 959, Nr 162, poz. 1692, Nr 172, wiednio, je˝eli ubezpieczajàcym jest oso-poz. 1804 i Nr 281, poz. 2783, z 2005 r. Nr 48, poz. 462, ba fizyczna zawierajàca umow´ zwiàzanà Nr 157, poz. 1316 i Nr 172, poz. 1438, z 2006 r. Nr 133, bezpoÊrednio z jej dzia∏alnoÊcià gospodar-poz. 935 i Nr 164, poz. 1166 oraz z 2007 r. Nr 80, poz. 538. czà lub zawodowà.”; Dziennik Ustaw Nr 82 — 4998 — Poz. 557

4) art. 806 otrzymuje brzmienie: umow´ uwa˝a si´ za zawartà z chwi-là dor´czenia ubezpieczajàcemu do-„Art. 806. § 1. Umowa ubezpieczenia jest niewa˝-kumentu ubezpieczenia.”; na, je˝eli zajÊcie przewidzianego w umowie wypadku nie jest mo˝li-we. 8) uchyla si´ art. 810;

§ 2. Obj´cie ubezpieczeniem okresu 9) art. 811 otrzymuje brzmienie: poprzedzajàcego zawarcie umowy jest bezskuteczne, je˝eli w chwili „Art. 811. § 1. Je˝eli w odpowiedzi na z∏o˝onà zawarcia umowy którakolwiek ze ofert´ ubezpieczyciel dor´cza ubez-stron wiedzia∏a lub przy zachowa- pieczajàcemu dokument ubezpie-niu nale˝ytej starannoÊci mog∏a si´ czenia zawierajàcy postanowienia, dowiedzieç, ˝e wypadek zaszed∏ lub które odbiegajà na niekorzyÊç ubez-˝e odpad∏a mo˝liwoÊç jego zajÊcia pieczajàcego od treÊci z∏o˝onej w tym okresie.”; przez niego oferty, ubezpieczyciel obowiàzany jest zwróciç ubezpie-

5) w art. 807 uchyla si´ § 2; czajàcemu na to uwag´ na piÊmie

6) art. 808 otrzymuje brzmienie: przy dor´czeniu tego dokumen-tu, wyznaczajàc mu co najmniej „Art. 808. § 1. Ubezpieczajàcy mo˝e zawrzeç umo- 7-dniowy termin do zg∏oszenia w´ ubezpieczenia na cudzy rachu- sprzeciwu. W razie niewykonania nek. Ubezpieczony mo˝e nie byç tego obowiàzku zmiany dokonane imiennie wskazany w umowie, chy- na niekorzyÊç ubezpieczajàcego nie ba ˝e jest to konieczne do okreÊle- sà skuteczne, a umowa jest zawarta nia przedmiotu ubezpieczenia. zgodnie z warunkami oferty.

§ 2. Roszczenie o zap∏at´ sk∏adki przy- § 2. W braku sprzeciwu umowa docho-s∏uguje ubezpieczycielowi wy∏àcz- dzi do skutku zgodnie z treÊcià doku-nie przeciwko ubezpieczajàcemu. mentu ubezpieczenia nast´pnego Zarzut majàcy wp∏yw na odpowie- dnia po up∏ywie terminu wyznaczo-dzialnoÊç ubezpieczyciela mo˝e on nego do z∏o˝enia sprzeciwu.”; podnieÊç równie˝ przeciwko ubez-pieczonemu. 10) w art. 812:

§ 3. Ubezpieczony jest uprawniony do ˝àdania nale˝nego Êwiadczenia bez- a) uchyla si´ § 1—3, poÊrednio od ubezpieczyciela, chy- b) § 5 otrzymuje brzmienie: ba ˝e strony uzgodni∏y inaczej; jed-nak˝e uzgodnienie takie nie mo˝e „§ 5. Je˝eli umowa zawarta jest na czas okreÊ-zostaç dokonane, je˝eli wypadek ju˝ lony, ubezpieczyciel mo˝e jà wypowie-zaszed∏. dzieç jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie, a tak˝e z wa˝nych powodów

§ 4. Ubezpieczony mo˝e ˝àdaç by ubez- okreÊlonych w umowie lub ogólnych wa-pieczyciel udzieli∏ mu informacji runkach ubezpieczenia.”, o postanowieniach zawartej umowy oraz ogólnych warunków ubezpie- c) uchyla si´ § 6 i 7, czenia w zakresie, w jakim dotyczà praw i obowiàzków ubezpieczone- d) § 8 otrzymuje brzmienie: go. „§ 8. Ró˝nic´ mi´dzy treÊcià umowy a ogólny-

§ 5. Je˝eli umowa ubezpieczenia nie mi warunkami ubezpieczenia ubezpieczy-wià˝e si´ bezpoÊrednio z dzia∏al- ciel zobowiàzany jest przedstawiç ubez-noÊcià gospodarczà lub zawodo- pieczajàcemu w formie pisemnej przed za-wà ubezpieczonej osoby fizycznej, warciem umowy. W razie niedope∏nienia art. 3851—3853 stosuje si´ odpo- tego obowiàzku ubezpieczyciel nie mo˝e wiednio w zakresie, w jakim umowa powo∏ywaç si´ na ró˝nic´ niekorzystnà dotyczy praw i obowiàzków ubez- dla ubezpieczajàcego. Przepisu nie stosuje pieczonego.”; si´ do umów ubezpieczenia zawieranych w drodze negocjacji.”,

7) art. 809 otrzymuje brzmienie:

e) dodaje si´ § 9 w brzmieniu: „Art. 809. § 1. Ubezpieczyciel zobowiàzany jest „§ 9. Przepisy § 5 i 8 stosuje si´ odpowiednio potwierdziç zawarcie umowy doku-w razie zmiany ogólnych warunków ubez-mentem ubezpieczenia. pieczenia w czasie trwania stosunku

§ 2. Z zastrze˝eniem wyjàtku przewidzia- umownego. Nie uchybia to stosowaniu nego w art. 811, w razie wàtpliwoÊci w takim przypadku przepisu art. 3841.”; Dziennik Ustaw Nr 82 — 4999 — Poz. 557

11) w art. 813 § 1 otrzymuje brzmienie: w paragrafach poprzedzajàcych spoczy-„§ 1. Sk∏adk´ oblicza si´ za czas trwania odpowie- wajà zarówno na ubezpieczajàcym, jak dzialnoÊci ubezpieczyciela. W przypadku i na ubezpieczonym, chyba ˝e ubezpie-wygaÊni´cia stosunku ubezpieczenia przed czony nie wiedzia∏ o zawarciu umowy na up∏ywem okresu na jaki zosta∏a zawarta jego rachunek.”, umowa, ubezpieczajàcemu przys∏uguje c) § 3 otrzymuje brzmienie: zwrot sk∏adki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej.”; „§ 3. Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzial-noÊci za skutki okolicznoÊci, które z naru-

12) art. 814 otrzymuje brzmienie: szeniem paragrafów poprzedzajàcych nie „Art. 814. § 1. Je˝eli nie umówiono si´ inaczej, zosta∏y podane do jego wiadomoÊci. Je˝e-odpowiedzialnoÊç ubezpieczyciela li do naruszenia paragrafów poprzedzajà-rozpoczyna si´ od dnia nast´pujà- cych dosz∏o z winy umyÊlnej, w razie wàt-cego po zawarciu umowy, nie wczeÊ- pliwoÊci przyjmuje si´, ˝e wypadek prze-niej jednak ni˝ od dnia nast´pnego widziany umowà i jego nast´pstwa sà po zap∏aceniu sk∏adki lub jej pierw- skutkiem okolicznoÊci, o których mowa szej raty. w zdaniu poprzedzajàcym.”;

§ 2. Je˝eli ubezpieczyciel ponosi odpo- 14) art. 816 otrzymuje brzmienie: wiedzialnoÊç jeszcze przed zap∏ace-niem sk∏adki lub jej pierwszej raty, „Art. 816. W razie ujawnienia okolicznoÊci, która a sk∏adka lub jej pierwsza rata nie pociàga za sobà istotnà zmian´ prawdo-zosta∏a zap∏acona w terminie, ubez- podobieƒstwa wypadku, ka˝da ze stron pieczyciel mo˝e wypowiedzieç mo˝e ˝àdaç odpowiedniej zmiany wy-umow´ ze skutkiem natychmiasto- sokoÊci sk∏adki, poczynajàc od chwili, wym i ˝àdaç zap∏aty sk∏adki za w której zasz∏a ta okolicznoÊç, nie wczeÊ-okres, przez który ponosi∏ odpowie- niej jednak ni˝ od poczàtku bie˝àcego dzialnoÊç. W braku wypowiedzenia okresu ubezpieczenia. W razie zg∏osze-umowy wygasa ona z koƒcem okre- nia takiego ˝àdania druga strona mo˝e su, za który przypada∏a niezap∏aco- w terminie 14 dni wypowiedzieç umo-na sk∏adka. w´ ze skutkiem natychmiastowym.

§ 3. W razie op∏acania sk∏adki w ratach Przepisu tego nie stosuje si´ do ubez-niezap∏acenie w terminie kolejnej pieczeƒ na ˝ycie.”; raty sk∏adki mo˝e powodowaç usta- 15) w art. 817: nie odpowiedzialnoÊci ubezpieczy-ciela, tylko wtedy, gdy skutek taki a) § 1 otrzymuje brzmienie: przewidywa∏a umowa lub ogólne „§ 1. Ubezpieczyciel obowiàzany jest spe∏niç warunki ubezpieczenia, a ubezpie-Êwiadczenie w terminie trzydziestu dni, czyciel po up∏ywie terminu wezwa∏ liczàc od daty otrzymania zawiadomienia ubezpieczajàcego do zap∏aty z za-o wypadku.”, gro˝eniem, ˝e brak zap∏aty w termi-nie 7 dni od dnia otrzymania we- b) dodaje si´ § 3 w brzmieniu: zwania spowoduje ustanie odpo-„§ 3. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warun-wiedzialnoÊci.”; ki ubezpieczenia mogà zawieraç postano-

13) w art. 815: wienia korzystniejsze dla uprawnionego

a) § 1 otrzymuje brzmienie: ni˝ okreÊlone w paragrafach poprzedzajà-cych.”; „§ 1. Ubezpieczajàcy obowiàzany jest podaç do wiadomoÊci ubezpieczyciela wszystkie 16) art. 818 otrzymuje brzmienie: znane sobie okolicznoÊci, o które ubezpie-czyciel zapytywa∏ w formularzu oferty „Art. 818. § 1. Umowa ubezpieczenia lub ogólne albo przed zawarciem umowy w innych warunki ubezpieczenia mogà prze-pismach. Je˝eli ubezpieczajàcy zawiera widywaç, ˝e ubezpieczajàcy ma umow´ przez przedstawiciela, obowiàzek obowiàzek w okreÊlonym terminie ten cià˝y równie˝ na przedstawicielu powiadomiç ubezpieczyciela o wy-i obejmuje ponadto okolicznoÊci jemu padku. znane. W razie zawarcia przez ubezpieczy-

§ 2. W razie zawarcia umowy ubezpie-ciela umowy ubezpieczenia mimo braku czenia na cudzy rachunek obowiàz-odpowiedzi na poszczególne pytania, po-kiem okreÊlonym w paragrafie po-mini´te okolicznoÊci uwa˝a si´ za nieistot-przedzajàcym mo˝na obcià˝yç za-ne.”, równo ubezpieczajàcego, jak i ubez-

b) po § 2 dodaje si´ § 21 w brzmieniu: pieczonego, chyba ˝e ubezpieczony „§ 21. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia nie wie o zawarciu umowy na jego na cudzy rachunek obowiàzki okreÊlone rachunek. Dziennik Ustaw Nr 82 — 5000 — Poz. 557

§ 3. W razie naruszenia z winy umyÊlnej § 2. W razie przeniesienia praw, o któ-lub ra˝àcego niedbalstwa obowiàz- rych mowa w § 1, na nabywc´ ków okreÊlonych w paragrafach po- przedmiotu przechodzà tak˝e obo-przedzajàcych ubezpieczyciel mo˝e wiàzki, które cià˝y∏y na zbywcy, odpowiednio zmniejszyç Êwiadcze- chyba ˝e strony za zgodà ubezpie-nie, je˝eli naruszenie przyczyni∏o si´ czyciela umówi∏y si´ inaczej. Po-do zwi´kszenia szkody lub uniemo˝- mimo tego przejÊcia obowiàzków liwi∏o ubezpieczycielowi ustalenie zbywca odpowiada solidarnie z na-okolicznoÊci i skutków wypadku. bywcà za zap∏at´ sk∏adki przypa-

§ 4. Skutki braku zawiadomienia ubez- dajàcej za czas do chwili przejÊcia pieczyciela o wypadku nie nast´pu- przedmiotu ubezpieczenia na na-jà, je˝eli ubezpieczyciel w terminie bywc´. wyznaczonym do zawiadomienia otrzyma∏ wiadomoÊç o okoliczno- § 3. Je˝eli prawa, o których mowa Êciach, które nale˝a∏o podaç do je- w § 1, nie zosta∏y przeniesione na go wiadomoÊci.”; nabywc´ przedmiotu ubezpiecze-nia, stosunek ubezpieczenia wyga-

17) w art. 819 uchyla si´ § 2; sa z chwilà przejÊcia przedmiotu ubezpieczenia na nabywc´.

18) art. 821 otrzymuje brzmienie: „Art. 821. Przedmiotem ubezpieczenia majàtko- § 4. Przepisów § 1—3 nie stosuje si´ wego mo˝e byç ka˝dy interes majàtko- przy przenoszeniu wierzytelnoÊci, wy, który nie jest sprzeczny z prawem jakie powsta∏y lub mogà powstaç i daje si´ oceniç w pieniàdzu.”; wskutek zajÊcia przewidzianego w umowie wypadku.”;

19) w art. 822:

a) § 1—3 otrzymujà brzmienie: 21) w art. 8241: „§ 1. Przez umow´ ubezpieczenia odpowie- a) § 2 otrzymuje brzmienie: dzialnoÊci cywilnej ubezpieczyciel zobo-wiàzuje si´ do zap∏acenia okreÊlonego „§ 2. Je˝eli ten sam przedmiot ubezpieczenia w umowie odszkodowania za szkody wy- w tym samym czasie jest ubezpieczony od rzàdzone osobom trzecim, wobec których tego samego ryzyka u dwóch lub wi´cej odpowiedzialnoÊç za szkod´ ponosi ubez- ubezpieczycieli na sumy, które ∏àcznie pieczajàcy albo ubezpieczony. przewy˝szajà jego wartoÊç ubezpieczenio-wà, ubezpieczajàcy nie mo˝e ˝àdaç Êwiad-

§ 2. Je˝eli strony nie umówi∏y si´ inaczej, czenia przenoszàcego wysokoÊç szkody. umowa ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci Mi´dzy ubezpieczycielami ka˝dy z nich od-cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa powiada w takim stosunku, w jakim przy-w § 1, b´dàce nast´pstwem przewidziane-j´ta przez niego suma ubezpieczenia pozo-go w umowie zdarzenia, które mia∏o miej-staje do ∏àcznych sum wynikajàcych z po-sce w okresie ubezpieczenia. dwójnego lub wielokrotnego ubezpiecze-

§ 3. Strony mogà postanowiç, ˝e umowa b´dzie nia.”, obejmowaç szkody powsta∏e, ujawnione lub zg∏oszone w okresie ubezpieczenia.”, b) dodaje si´ § 3 w brzmieniu:

b) dodaje si´ § 5 w brzmieniu: „§ 3. Je˝eli w którejkolwiek z umów ubezpiecze-nia, o jakich mowa w § 2, uzgodniono, ˝e „§ 5. Ubezpieczyciel nie mo˝e przeciwko suma wyp∏acona przez ubezpieczyciela uprawnionemu do odszkodowania pod- z tytu∏u ubezpieczenia mo˝e byç wy˝sza nieÊç zarzutu naruszenia obowiàzków wy- od poniesionej szkody, zap∏aty Êwiadcze-nikajàcych z umowy lub ogólnych warun- nia w cz´Êci przenoszàcej wysokoÊç szko-ków ubezpieczenia przez ubezpieczajàce- dy ubezpieczajàcy mo˝e ˝àdaç tylko od te-go lub ubezpieczonego, je˝eli nastàpi∏o go ubezpieczyciela. W takim przypadku ono po zajÊciu wypadku.”; dla okreÊlenia odpowiedzialnoÊci mi´dzy

20) art. 823 otrzymuje brzmienie: ubezpieczycielami nale˝y przyjàç, ˝e w ubezpieczeniu, o którym mowa w niniej-„Art. 823. § 1. W razie zbycia przedmiotu ubezpie- szym paragrafie, suma ubezpieczenia czenia prawa z umowy ubezpiecze- równa jest wartoÊci ubezpieczeniowej.”; nia mogà byç przeniesione na na-bywc´ przedmiotu ubezpieczenia. 22) art. 826 i 827 otrzymujà brzmienie: Przeniesienie tych praw wymaga zgody ubezpieczyciela, chyba ˝e „Art. 826. § 1. W razie zajÊcia wypadku ubezpie-umowa ubezpieczenia lub ogólne czajàcy obowiàzany jest u˝yç do-warunki ubezpieczenia stanowià st´pnych mu Êrodków w celu rato-inaczej. wania przedmiotu ubezpieczenia Dziennik Ustaw Nr 82 — 5001 — Poz. 557

oraz zapobie˝enia szkodzie lub we wspólnym gospodarstwie domowym, zmniejszenia jej rozmiarów. chyba ˝e sprawca wyrzàdzi∏ szkod´ umyÊl-nie.”,

§ 2. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogà prze- b) dodaje si´ § 3 w brzmieniu: widywaç, ˝e w razie zajÊcia wypad- „§ 3. Zasady wynikajàce z paragrafów poprze-ku ubezpieczajàcy obowiàzany jest dzajàcych stosuje si´ odpowiednio w razie zabezpieczyç mo˝noÊç dochodze- zawarcia umowy na cudzy rachunek.”; nia roszczeƒ odszkodowawczych wobec osób odpowiedzialnych za 24) w art. 829: szkod´. a) dotychczasowà treÊç oznacza si´ jako § 1,

§ 3. Je˝eli ubezpieczajàcy umyÊlnie lub b) po § 1 dodaje si´ § 2 w brzmieniu: wskutek ra˝àcego niedbalstwa nie „§ 2. Do zawarcia na cudzy rachunek umowy zastosowa∏ Êrodków okreÊlonych ubezpieczenia na ˝ycie, a tak˝e do jej w § 1, ubezpieczyciel jest wolny od zmiany, konieczna jest uprzednia zgoda odpowiedzialnoÊci za szkody po- ubezpieczonego, która powinna obejmo-wsta∏e z tego powodu. waç tak˝e wysokoÊç sumy ubezpieczenia.

§ 4. Ubezpieczyciel obowiàzany jest, Zmiana umowy dokonana bez zgody w granicach sumy ubezpieczenia, ubezpieczonego nie mo˝e naruszaç jego zwróciç koszty wynik∏e z zastoso- praw ani praw osoby uprawnionej do wania Êrodków, o których mowa otrzymania sumy ubezpieczenia w razie w § 1, je˝eli Êrodki te by∏y celowe, Êmierci ubezpieczonego.”; chocia˝by okaza∏y si´ bezskutecz- 25) art. 830 otrzymuje brzmienie: ne. Umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia mogà zawieraç „Art. 830 § 1. Przy ubezpieczeniu osobowym postanowienia korzystniejsze dla ubezpieczajàcy mo˝e wypowiedzieç ubezpieczajàcego. umow´ w ka˝dym czasie z zachowa-niem terminu okreÊlonego w umo-

§ 5. W razie ubezpieczenia na cudzy ra- wie lub ogólnych warunkach ubez-chunek przepisy paragrafów po- pieczenia, a w razie jego braku — ze przedzajàcych stosuje si´ równie˝ skutkiem natychmiastowym. do ubezpieczonego.

§ 2. W braku odmiennego zastrze˝enia